O Instytucie Badań Historycznych i Krajoznawczych

Instytut Badań Historycznych i Krajoznawczych został utworzony wiosną 2000 roku. Ponieważ jednym z głównych celów założenia spółki była działalność wydawnicza, założyciele spółki podjęli decyzję o przejęciu na siebie wydawania, już wówczas dwuletniego tytułu – miesięcznika „Odkrywca”.

Wychodzący od 1998 roku miesięcznik przeżywał trudne chwile. „Odkrywca”, choć animowany pasją i zapałem jego twórców, musiał też sprostać twardym wymaganiom rynku prasowego. Konieczne stało się wsparcie rzeczowe i stabilne źródła finansowania. Dla wielu wydawców jest to moment krytyczny, muszą oni sprostać wymaganiom ekonomii oraz znaleźć partnera, który rozumiałby nie tylko specyfikę działalności wydawniczej, ale podzielał również ich pasje, zainteresowania i ducha gazety. „Odkrywca” i jego poprzedni wydawca mieli szczęście. Pojawił się partner i przyjaciel – Adam Kuczyński „Proteus”. Od 2000 roku główny udziałowiec Instytutu Badań Historycznych i Krajoznawczych i Wydawca trzech obecnie tytułów: „Odkrywcy”, „Gazety Rycerskiej” i „Archeologii Żywej”.

Flagowym przedsięwzięciem Instytutu jest ogólnopolski miesięcznik „Odkrywca”. Czasopismo nie tylko poszukiwaczy, eksploratorów i miłośników historii, to przede wszystkim czasopismo ludzi poszukujących prawdy w historii. Prawdy o ludziach i wydarzeniach, o obiektach i przedmiotach tym cenniejszych, im bardziej zapomnianych przez podręcznikową wiedzę. Dzisiejszy „Odkrywca” tworzony jest przez ludzi, których pasja i zaangażowanie, wkład rzeczowy i intelektualny pozwoliły na uruchomienie projektu medialnego, edukacyjnego i popularyzatorskiego. Przedsięwzięcia, które przekracza ramy dziennikarskiego opisu wydarzeń, prezentacji tematów i poglądów, które samo inicjuje badania historyczne i eksploratorskie, które stara się wypracować płaszczyzny współpracy różnych stron i środowisk zaangażowanych w proces poznania i wiedzy historycznej. Niezależnie od prac poszukiwawczych, stara się aktywnie kształtować postawę środowiska polskich poszukiwaczy, miłośników historii oraz kolekcjonerów militariów, prowadząc dialog pomiędzy nimi, a administracją państwową powołaną do ochrony dziedzictwa narodowego.

Od momentu założenia dynamicznie rozwija się działalność internetowa Spółki. Strony internetowe Instytutu, początkowo: www.odkrywca.pl, następnie www.gazetarycerska.pl i www.archeologiazywa.pl należą do wiodących pod względem popularności w swoich kategoriach.

Ponadto Instytut podpisuje umowy z największymi portalami internetowymi w kraju, m.in. Onet, Interia, Wirtualna Polska, zwiększając tym samym w sposób znaczący liczbę Czytelników swoich wydawnictw. Rozpoczyna się także, trwającą do dzisiaj, aktywna współpraca z największymi wydawnictwami historycznych książek tematycznych. Wydawnictwa Instytutu staja się patronami medialnymi szeregu tytułów książkowych.

Wiodącym i niezwykle cennym partnerem Instytutu jest łódzka, wysyłkowa księgarnia historyczna – Księgarnia Odkrywcy. To nie tylko wydawca wielu pozycji z dziedziny eksploracyjno-historycznej, ale także instytucja posiadająca blisko 6 tysięcy pozycji książkowych. W ofercie Księgarni Odkrywcy znajdują się książki nowo wydane a także trochę starsze, ogólnie znane i dostępne lub bardzo specjalistyczne.

Przez wiele lat realizacji swej misji Instytut i wydawane pod jego egidą czasopisma obecne są na największych tematycznych imprezach organizowanych w Polsce. „Odkrywca” jest patronem medialnym wielkich, masowych imprez plenerowych, jak Międzynarodowe Zloty Pojazdów Historycznych w Darłowie, Bielsku-Białej, Bornem Sulinowie. Patronuje także niezliczonym, lokalnym przedsięwzięciom , tematycznym m.in. Zlot Grup Rekonstrukcyjnych w Gostyniu, Moto Weteran Bazar w Łodzi.

Od 2006 roku Instytut jest także organizatorem Konferencji Popularno-Naukowych poświęconych tematyce eksploracyjnej i historycznej.

W 2008 roku Instytut Badań Historycznych i Krajoznawczych staje się właścicielem kolejnego tytułu prasowego, tym samym wzbogaca swoją ofertę wydawniczą o nowe pismo - "Archeologię Żywą". Jest to dwumiesięcznik popularnonaukowy dla miłośników archeologii. W każdym numerze na 64 stronach prezentuje: wydarzenia i aktualności ze świata polskiej i zagranicznej archeologii, relacje z wykopalisk, wywiady ze sławnymi archeologami i podróżnikami, przegląd najnowszych odkryć, omówienie nowoczesnych metod oraz relacje z wystaw i konferencji. Przystępnie zarówno o przeszłości wielkich cywilizacjach, jak i własnej okolicy.

W związku z dynamicznym rozwojem, sygnowanych przez Instytut, badań interdyscyplinarnych, archeologicznych, geologicznych oraz historycznych, w 2008 roku uprawomocniła się Grupa Poszukiwawcza Odkrywcy grupująca specjalistów różnych dziedzin, m.in. archeologów, geologów, historyków, militarystów, archiwistów, bronioznawców, czy płetwonurków. Grupa została wyposażona w najnowocześniejszy sprzęt elektroniczny do prowadzenia profesjonalnych badań eksploracyjnych, m.in. georadar, magnetometry, kamery podwodne. Wszystkie badania prowadzone są zgodnie z obowiązującym prawem i Ustawą o Ochronie Zabytków i Opiece nad Zabytkami (z lipca 2003 roku) oraz w porozumieniu z odpowiednimi instytucjami państwowymi. Uzyskane podczas badań materiały, dokumentacja, przedmioty i wyniki prac, przekazujemy odpowiednim placówkom muzealnym, badawczym i archiwalnym.

W ramach przeprowadzonych dotychczas prac inwazyjnych finansowanych przez Instytut do największych należą:

  • Wrzesień 2005 r. Prace poszukiwawcze na terenie b. Komendy Głównej AK przy ul. Pięknej 19 w Warszawie (obecnie teren TPSA), mające na celu odnalezienie dokumentów Komendy Głównej AK, kilku sztuk broni osobistej oraz rzeczy osobistych żołnierzy osłony KG AK z plutonu łączności 59. W wyniku poszukiwań odnaleziono jedynie broń osobistą (pistolet Langenhan) jednego z uczestników akcji ukrycia dokumentów st. strz. Jerzego Niżnikowskiego. Pistolet znajduje się obecnie w zbiorach Muzeum Powstania Warszawskiego. Badania zostały przeprowadzone w ścisłej współpracy z Archiwum Akt Nowych i Archiwum Państwowym.
  • Listopad 2005 r. Prace poszukiwawcze na terenie b. majątku hrabiego Rogera Raczyńskiego przeprowadzone wspólnie z ekipą TVP o/Lublin i zespołem red. Adama Sikorskiego, twórcy programu „Było nie minęło”. Poszukiwania ukrytego we wrześniu 1939 roku, skarbu Marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego, czyli skrzyń z cennym wyposażeniem warszawskiego mieszkania Marszałka. W miejscu wskazanym przez świadków, odkryto założenia po budynkach spichlerza i magazynów, gdzie składowane miały być skrzynie. Niestety podziemia były puste.
  • 2006-2007. Badania archeologiczne na terenie Kościoła Katedralnego pod wezw. Św. Jana Ewangelisty w Kwidzynie poprzedzone dwukrotnymi badaniami georadarowymi, które pozwoliły uzyskać informacje dotyczące przebiegu podziemnych instalacji na terenie kościoła. Pracami kierował śp. dr Antoni Pawłowski (Dyrektor Muzeum Zamkowego w Kwidzynie). Zlokalizowano i odsłonięto w nawie głównej, XVIII wieczne krypty wraz ze szczątkami trzech osób. W najstarszej części kościoła odsłonięto kryptę średniowieczną zawierającą szczątki dostojników krzyżackich, prawdopodobnie wielkiego mistrza Wernera von Orselna oraz Ludolfa Koniga. W 2008 roku Władze Miasta Kwidzyna zadecydowały o sfinansowaniu prac konserwatorskich i stałej ekspozycji średniowiecznej krypty. Za kwidzyńskie badania redakcja „Odkrywcy” uzyskała nominację do nagrody w kategorii „Odkrycie Roku” w konkursie organizowanym przez koncern National Geographic.
  • Kwiecień 2008 r. Badania poszukiwawcze, mające na celu zlokalizowanie II wojennej mogiły lotników alianckich i szczątków niezidentyfikowanego samolotu na terenie miejscowości Bronów (gm. Dobromierz). Pracami kierował dr. arch. Paweł Konczewski. We wskazanym przez świadków miejscu odnaleziono dwie mogiły, w których zostali złożeni żołnierze niemieccy. Odnalezione szczątki zostały przekazane poprzez Prokuraturę Rejonową w Świdnicy, polsko-niemieckiej Fundacji „Pamięć” oczekując na pochówek na cmentarzu wojennym w Siemianowicach Śląskich. Poszukiwania były prowadzone we współpracy z Instytutem Pamięci Narodowej.
  • Wrzesień 2008. Badania archeologiczne na terenie zespołu fortyfikacyjnego „Grodzisko” w Gdańsku, mające na celu odnalezienie i odsłonięcie wlotu do podziemnego murowanego chodnika łączącego Lunetę Senarmonta z drogą krytą fosy suchej. Prace archeologiczne przeprowadzone pod kier. arch. Piotra Matuszewskiego zostały poprzedzone badaniami bezinwazyjnymi, wykorzystującymi metodę georadarową i elektrooporową przeprowadzonymi w 2006 roku. W wyniku badań odsłonięty został fragment wejścia do poterny. Ponadto potwierdzono przebieg i stan zachowania podziemnego chodnika.

Ponadto w ciągu ostatnich lat grupa dokonała szeregu badań bezinwazyinych mających na celu weryfikowanie możliwości istnienia podziemnych instalacji, obiektów i zabytków. Tylko w 2008 roku współpracując z różnego rodzaju placówkami muzealnymi i instytucjami państwowymi wykonano wiele badań bezinwazyjnych, których wyniki zostały wykorzystane przez m.in. Politechnikę Szczecińską, Muzeum Zamkowe w Malborku, Muzeum Twierdzy Kostrzyn, Muzeum Sztolni Walimskich, Muzeum Gross-Rosen. Instytut sponsorował także wielu pracom poszukiwawczo-badawczych, m.in. na zamku Czocha, zamku Książ, w Górach Sowich, a także prace wydobywcze niemieckiego działa pancernego z okresu II wojny światowej w Grzegorzewie.

« Powrót do strony głównej